Trưởng nhóm điều tra máy bay rơi MH370 đưa ra tuyên bố kinh ngạc
Một tuần sau khi "ông trùm" Mark Zuckerberg tuyên bố Facebook sẽ quay lại tập trung vào quyền tự do ngôn luận, vợ chồng Hoàng tử Harry đã đưa ra tuyên bố trên trang web Archewell Foundation chỉ trích quyết định này."Bất kể quan điểm của bạn là cánh tả, cánh hữu hay trung lập, tin tức mới nhất từ Meta về những thay đổi trong chính sách. khiến tất cả chúng ta vô cùng lo ngại", họ tuyên bố hôm đầu tuần.Hoàng tử Harry (40 tuổi) và Meghan Markle (43 tuổi) cho rằng sáng kiến mới này sẽ tạo nên "nhiều sự lạm dụng hơn" vốn sẽ "làm im lặng ngôn luận và biểu đạt, chứ không phải thúc đẩy nó".Cả hai chỉ ra việc loại bỏ kiểm tra thực tế "chắc chắn" là phản ứng trước "cơn gió chính trị", ám chỉ đến việc Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, Meta đã "một lần nữa từ bỏ sự an toàn công cộng để theo đuổi lợi nhuận, hỗn loạn và kiểm soát". Họ cũng tuyên bố thêm Meta hiện ưu tiên "những người sử dụng nền tảng này để phát tán lòng thù hận, lời nói dối và chia rẽ gây tổn hại đến người khác".Harry và Meghan ủng hộ "trách nhiệm giải trình, bảo vệ tính toàn vẹn của thông tin và bảo vệ mọi cộng đồng trong thời đại kỹ thuật số"."Chúng tôi đặc biệt lo ngại về kế hoạch từ bỏ các cam kết đảm bảo tính đa dạng và công bằng, cùng với những thay đổi chính sách nội bộ làm suy yếu sự bảo vệ cho các cộng đồng thiểu số. "Những quyết định này phản ánh những gì các chuyên gia, người tố giác và gia đình đã nêu trong các phiên điều trần về tác hại trực tuyến, đặc biệt là liên quan đến sự an toàn của trẻ em. Việc phớt lờ điều này chính là cố tình đặt mọi người vào tình thế nguy hiểm và góp phần gây ra cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần toàn cầu", tuyên bố của họ nêu rõ.Theo Harry và nữ diễn viên phim Suits, việc Meta thay đổi chính sách sẽ tạo ra "một môi trường mà sự lạm dụng, dùng ngôn từ kích động thù địch sẽ làm im lặng và đe dọa tiếng nói của toàn bộ cộng đồng vốn tạo nên một nền dân chủ lành mạnh".Sau đó, cặp đôi này thúc giục Meta "xem xét lại đồng thời khôi phục các chính sách để bảo vệ mọi mục đích sử dụng" và kêu gọi "các nhà lãnh đạo công ty duy trì cam kết của họ về tính toàn vẹn, an toàn không gian mạng", đồng thời cũng hoan nghênh những người "từ chối khuất phục trước nạn bắt nạt".Vào ngày 7.1, Mark Zuckerberg đã phát hành một video tuyên bố rằng Facebook thực hiện "quá nhiều kiểm duyệt", do đó, công ty sẽ loại bỏ tính năng kiểm tra thông tin và hạn chế quyền tự do ngôn luận.Tổng giám đốc điều hành Meta cho biết sẽ loại bỏ "các hạn chế về nhiều chủ đề như nhập cư và giới tính, vốn không phù hợp với diễn ngôn chính thống".Kể từ khi công bố, Zuckerberg từng bị chỉ trích về quyết định này khi giới lãnh đạo Meta cho biết Mark đang "khuất phục trước áp lực chính trị" trước khi Trump nhậm chức vào ngày 20.1. Doanh nhân 40 tuổi này đã được phát hiện dùng bữa tối với tổng thống mới tại Mar-a-Lago, Florida vào tháng 11.2023.Trong khi đó, vợ chồng Hoàng tử Harry đưa ra kết luận: "Chúng tôi cảm thấy không có lý do gì để ngành công nghiệp này hành xử như thể họ được miễn trừ khỏi các tiêu chuẩn đạo đức và luân lý mà mọi người khác đều tuân thủ".
Người dùng xe điện Tesla sắp có nền tảng chạy taxi kiếm thêm thu nhập
Ngoài đam mê viết lách, cô gái trẻ còn đang vận hành một công việc kinh doanh trực tuyến của riêng mình.
Cuộc cạnh tranh mới ở thủ đô của Malaysia
FPT Play - Đơn vị duy nhất phát sóng trọn vẹn LPBank V.League 1-2024/25, tại https://fptplay.vn
Cả 2 đội đều có cùng 6 điểm trước cuộc đối mặt quyết định, nhưng đội Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM xếp trên nhờ hơn hiệu số +6 so với +5 của đội ĐH Kinh tế TP.HCM. Do đó, chỉ cần một kết quả hòa, thầy trò HLV Trần Mạnh Hùng sẽ lấy vé đi tiếp.Trong trường hợp hòa, đội ĐH Kinh tế TP.HCM với vị trí nhì bảng và sẽ có 7 điểm cùng hiệu số +5 cũng không thể đi tiếp, do đội Trường ĐH Sài Gòn ở nhóm 5 cũng có 7 điểm và hiệu số +6, sẽ chính thức lấy vé còn lại vào vòng play-off cho suất đội nhì bảng có thành tích tốt nhất trong 7 nhóm đấu tại khu vực TP.HCM.Đây là tình thế gần như bắt buộc đội ĐH Kinh tế TP.HCM phải giành chiến thắng mới tự định đoạt cơ hội cho mình. Nhưng đây sẽ là nhiệm vụ không dễ dàng. Đội Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM với dàn cầu thủ xuất sắc như tiền đạo Triệu Hồng Chính, Phạm Huy, các tiền vệ Đào Chí Lập, Nguyễn Tấn Nhật Minh đang thi đấu mỗi lúc càng hay, đã khẳng định năng lực của mình như trong 2 mùa giải trước. Qua đó, họ sẽ tự quyết định cơ hội đi tiếp cho mình bằng một trận thắng, thay vì phải thi đấu cầm chừng để tìm một kết quả hòa vừa đủ.Kinh nghiệm này từng xảy ra ở mùa lần II - 2024, khi các cầu thủ đội Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM quá tự tin vào khả năng của mình, đã suýt trả giá là mất suất đấu play-off ở lượt cuối với đội Trường ĐH RMIT trước khi thắng tỷ số 4-0 nhờ các bàn thắng ghi trong hiệp 2.Bên cạnh đó, để tránh mọi bất ngờ và rủi ro xảy ra, đội Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM sẽ phải thi đấu với mọi quyết tâm cao nhất, trong khi đối thủ của họ, đội ĐH Kinh tế TP.HCM chắc chắn cũng sẽ tung ra những gì tốt nhất để tìm cơ hội cho mình.
PSG thanh lý hàng loạt ngôi sao để làm mới đội hình
Những hàng ghế đầy khán giả, với ánh mắt chăm chú hướng về màn hình máy chiếu để dõi theo từng đường bóng trong trận chung kết AFF Cup, trận đấu đội tuyển Việt Nam đã lên ngôi vô địch. Ngay tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP.HCM có một không gian để các thân nhân, bệnh nhân có thể đón xem và cổ vũ đội tuyển Việt Nam thi đấu.Tại đây, có những bệnh nhân dù hàng ngày phải đối mặt với những nỗi lo bệnh tật nhưng khi nghe Việt Nam thi đấu thì họ vẫn cố gắng đi xem để cùng những người bệnh nhân, thân nhân khác hòa vào không khí sôi động, quên đi nỗi đau bệnh tật để cổ vũ cho đội tuyển Việt Nam.Không thể trực tiếp tới sân đón xem cổ vũ nhưng thông qua màn hình, những ánh mắt của những thân nhân, bệnh nhân đều chăm chú hướng về đội tuyển thi đấu trong suốt thời gian thi đấu. Mỗi lần như vậy, họ có thêm niềm vui tinh thần để chiến đấu với những nỗi lo, hay những nỗi đau bệnh tật.
Eximbank tài trợ học bổng trị giá 300 triệu đồng cho Đại học Kinh tế TP.HCM
Nỗ lực đáng khen của các tay đua Việt Nam ở chặng 8 Cúp truyền hình
Theo Cục Lâm nghiệp (Bộ NN-PTNT), sản xuất xanh, chuỗi cung ứng xanh là một trong số nhiều hoạt động của doanh nghiệp để đảm bảo phát triển kinh doanh bền vững.
'Ngán ngẩm' người đàn ông lái xe máy du xuân... trên cao tốc
Đài ABC News ngày 12.3 đưa tin các nhà khoa học vừa tìm thấy hàng loạt dấu chân khủng long hóa thạch trên phiến đá phủ bụi bên trong một ngôi trường ở Úc.Tảng đá này gần như không được chú ý đến trong hơn 20 năm, cho đến khi ngôi trường ở vùng nông thôn Banana (bang Queensland) nhờ nhà cổ sinh vật học Anthony Romilio thuộc Đại học Queensland kiểm tra một cụm dấu chân có 3 ngón.Ông Romilio cho biết phiến đá in hàng chục dấu chân hóa thạch có niên đại từ đầu kỷ Jura, khoảng 200 triệu năm trước. Theo ông, phiến đá cho thấy "một trong những nơi có mật độ dấu chân khủng long cao nhất" từng được ghi nhận ở Úc."Đây là hình ảnh chưa từng có về sự phong phú, chuyển động và hành vi của khủng long từ thời điểm chưa tìm thấy xương khủng long hóa thạch nào ở Úc. Những hóa thạch quan trọng như thế này có thể nằm im trong nhiều năm, ngay cả khi nhìn thấy rõ ràng", AFP dẫn lời ông cho biết."Thật khó tin khi nghĩ rằng một phần lịch sử phong phú như vậy lại nằm trong sân trường trong suốt thời gian đó", ông nói thêm.Những người thợ mỏ đã đào được phiến đá vào năm 2002 và nhận thấy những dấu chân bất thường. Họ đã tặng nó cho trường học để trưng bày ở tiền sảnh. Tảng đá nằm đó cho đến khi các nhà nghiên cứu bắt đầu hỏi thăm về khả năng tìm thấy hóa thạch khủng long trong khu vực.Ông Romilio cho biết 66 vết dấu chân riêng biệt đã được tìm thấy trên phiến đá, có diện tích bề mặt chưa đến 1 m2. Chúng thuộc về một loài khủng long có tên là Anomoepus scambus, một loài ăn thực vật nhỏ và đi bằng 2 chân.Cuộc săn tìm hóa thạch của ông Romilio trong khu vực cũng đã phát hiện được một tảng đá nặng 2 tấn đánh dấu lối vào bãi đậu xe của một mỏ than."Khi tôi lái xe vào bãi đậu xe, tôi thấy một trong những tảng đá đó. Và nó có hóa thạch khủng long rõ như ban ngày. Tôi há hốc mồm khi nhìn thấy nó", ông kể.Phát hiện của ông Romilio và nhóm nghiên cứu của ông đã được đăng trên chuyên san Historical Biology.
kèo trực tuyến
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư
